Κύργια, το χωριό μας

Κύργια, το χωριό μας!

Η Μικρασιατική Καταστροφή, σταθμός στην ιστορία, όπως είναι γνωστό, ήταν η μεγαλύτερη καταστροφή που έπαθε κατά την μακραίωνη ιστορία του ο ελληνισμός. Η καταστροφή αυτή (Αύγουστος-Σεπτέμβριος 1922) συμπληρώθηκε με τον ξεριζωμό των Ελλήνων της Μ. Ασίας που εγκαταλείποντας τον τόπο τους και την περιουσία τους κατέφυγαν στην Ελλάδα. Με την υπογραφή της Σύμβασης της Λωζάνης (Ελβετία) στις 30-1-1923 επισημοποιείται οριστικά η ανταλλαγή των ελληνικών και τουρκικών πληθυσμών. Η ανταλλαγή αυτή ήταν υποχρεωτική με μόνη εξαίρεση τους Έλληνες της Κων/πολης και τους Μουσουλμάνους κατοίκους της Δυτ. Θράκης που παρέμειναν στα εδάφη τους και αποτελούν σήμερα εθνικές μειονότητες.

Στη συνέχεια υπογράφεται η Συνθήκη της Λωζάνης (24-7-1923) με την οποία ορίζεται ως σύνορο Ελλάδας – Τουρκίας ο ποταμός Έβρος, ενώ παραχωρούνται τα νησιά Ίμβρος και Τένεδος στην Τουρκία. Στα Κύργια (τόπος ημιορεινός, με κλίμα ηπειρωτικό και πολύ υγιεινό και υψ. 117μ.).   με την ανταλλαγή των πληθυσμών εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες Θράκες, Πόντιοι και Μικρασιάτες. Σωκιανοί ή Σοκιαλίδες (περιοχής Ιωνίας Μ. Ασίας, σε ποσοστό 41%), Πόντιοι (περιοχών Τραπεζούντας, Σαμψούντας ,Κερασούντας, ποσοστό 30%), Καπαδόκες ή Καραμανλίδες (περιοχής Ικονίου Μ. Ασίας, ποσοστό 15%), Προυσαλίδες (περιοχή Προύσας Μ. Ασίας, ποσοστό 10%), Θρακιώτες (περιοχής Ανατολικής Θράκης, ποσοστό 4%). Εκεί βρήκαν μερικές οικογένειες Ελλήνων Ηπειρωτών (οι πρώτοι Ηπειρώτες ήρθαν γύρω στο 1881).

{ Τα Κύργια (από το τουρκικό ΚΙΡ = ξερός τόπος) είναι κεφαλοχώρι του ν. Δράμας. Γάλλοι ερευνητές αρχαιολόγοι εντόπισαν στη θέση του σημερινού χωριού την αρχαία κωμόπολη Κρίφλα. Κατά τη μακρά περίοδο της Τουρκοκρατίας κατοικούνταν αποκλειστικά από Τούρκους. Οι πρώτοι πρόσφυγες έφτασαν το 1922. Το 1925 έφυγε κι ο τελευταίος Τούρκος από το χωριό…

Οι προσφυγικές οικογένειες τακτοποιούνται όπως-όπως στα τουρκικά σπίτια, που ήσαν διάσπαρτα στους μαχαλάδες. Το 1928 έγινε η οριστική τακτοποίηση. Οι πρόσφυγες είχαν φτάσει με άδεια χέρια και εγκαταστάθηκαν σε άδεια και έρημα σπίτια. Οι Τούρκοι φεύγοντας δεν άφησαν τίποτε! Το κράτος μοίρασε χωράφια στους κατοίκους και χορήγησε ζώα για την καλλιέργειά τους. Αναγκασμένοι ασχολήθηκαν με την καπνοκαλλιέργεια, όπως και οι προκάτοχοι Τούρκοι. Τα καπνά Κυργίων τύπου “Basma” ήσαν φημισμένα στις διεθνείς αγορές.

Από τα πρώτα κιόλας χρόνια συμβίωσης των διαφορετικής μικρασιατικής προέλευσης προσφύγων κατοίκων οι όποιες διαφορές στις συνήθειες, στις νοοτροπίες, στα ήθη και έθιμα αλλά και στα γλωσσικά ιδιώματα που υπήρχαν,  γρήγορα ξεπεράστηκαν. Ένιωσαν την ανάγκη αδελφωμένοι από κοινού να παλέψουν για τη βελτίωση της ζωής τους. Τα χρόνια περνούν. Η βελτίωση της οικονομικής τους θέσης έφερε και σχετική άνοδο του επιπέδου ζωής…} (1)

[ Κοινότητα Κυργίων. Σύσταση: Η κοινότητα είχε συσταθεί με το Β. Δ. της 13-11-1919 κι είχε έδρα τα Κύργια. 0ι οικισμοί που αποτέλεσαν αρχικά την κοινότητα ήταν: Οργαντζή ή Μέγ. Αλέξανδρος,* Μπουτζάκ**(Βαθύσπηλο), Χιμιτλή (Αγάπη), Αραπλή (Βαθυχώρι), Δουρακλή (Τραχεία), Κασαπλή (Υψηλό), Ασαά-Μαχαλέ (Ευρύπεδο), Γιαστόργιαννη (Πολύπετρο), Ασάν-Μπαλάρ (Ξηρόχωμα), Κετσιλίκ (Μεσοκόρυφο), Διζμικλή (Πηγάδια), Παζαρλάρ (Αγορά)…

Η κοινότητα των Κυργίων ήταν από τις ευημερούσες και καλύτερες του νομού. Η αγορά της παρουσιάζει από Τουρκοκρατίας αρκετή ζωή με τα πολλά μαγαζιά της σημειώνοντας και ζωηρή κίνηση με την εβδομαδιαία αγορά.

Απογραφή κατοίκων το 1940: Κύρια (Οργαντζή): 2.589, Βαθύσπηλο: 817, Βαθυχώρι: 609, Ευρύπεδο: 491, Υψηλό: 312, Πηγάδια: 394, Μεσοκόρυφο: 221, Πολύπετρο: 99. Σύνολο: 5.532 κάτοικοι!] (2)

1941. Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος. Τριπλή κατοχή για την Ελλάδα. Γερμανοί, Ιταλοί, Βούλγαροι. Η περιοχή μας παραχωρείται στους Βουλγάρους. { Η εξέγερση της Δράμας είναι η πρώτη εξέγερση κατά των κατακτητών και σημειώθηκε τη νύχτα της 28ης προς την 29η Σεπτεμβρίου 1941 στη Δράμα και σε μερικά περίχωρά της, μεταξύ των οποίων και τα Κύργια που έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο, γι΄ αυτό και το χωριό βρέθηκε στο στόχαστρο των Βουλγάρων. Πυρπόληση και λεηλασία του χωριού, αφού ένα αεροπλάνο άνοιξε δρόμο με τους βομβαρδισμούς του, για την εισβολή. Οι χωριανοί πήραν τα βουνά, κρύβονται σε ρεματιές και δασώδεις πλαγιές. Η ομαδική εκτέλεση 40 περίπου (35 Κυργιώτες) αθώων κατοίκων στο Καρά-Ορμάν (4-10-1941) αποτελεί το τραγικότερο γεγονός στην ιστορική πορεία του χωριού μας, με τα 162 συνολικά θύματα…

Η λευτεριά δεν άργησε να φανεί. Στις 11-10-1944 έφυγαν οι Βούλγαροι….

Το φαινόμενο της εσωτερικής μετανάστευσης στις πρώτες δεκαετίες της μεταπολεμικής περιόδου, κατά το οποίο σημειώθηκε μια μαζική μετακίνηση αγροτικών πληθυσμών προς τα μεγάλα αστικά κέντρα, δεν άφησε ανεπηρέαστο το χωριό. Κατά τη δεκαετία του 1960 τα Κύργια κυριολεκτικά θα ερημωθούν από τη μαζική μετανάστευση σε χώρες του εξωτερικού και ιδίως στη Δυτ. Γερμανία. Μετά την πτώση της Χούντας από το 1975 σημειώνεται ανάσχεση του μεταναστευτικού ρεύματος. Οι συνθήκες ζωής στο χωριό καλυτερεύουν. Πολλοί μετανάστες επιστρέφουν. Καλλιεργούνται αμπέλια, οπωρώνες, κηπευτικά, σιτάρι, καλαμπόκι, ελιές…

Γίνονται πολλά έργα υποδομής, επανδρώνονται οι δημόσιες υπηρεσίες και κοινής ωφέλειας. Δραστηριοποιούνται οι σύλλογοι, τα σωματεία κ.ά.}

Με το Π.Δ. 219/1994 οι κοινότητες Κυρίων, Αγοράς και Πηγαδίων συνενώθηκαν σε δήμο Μεγάλου Αλεξάνδρου. Με το νόμο «Καποδίστριας» 2539/4-12-1997 ο δήμος Μ. Αλεξάνδρου συνενώνεται στο διευρυμένο δήμο Δοξάτου (με δ. Δοξάτου και τις κοιν. Αγ. Αθανασίου και Κεφαλαρίου). Σήμερα με τον Καλλικρατικό νόμο ο Δήμος Δοξάτου προέκυψε από τη συνένωση δύο πρώην Καποδιστριακών δήμων του Δήμου Δοξάτου και του Δήμου Καλαμπακίου και είναι ο πέμπτος σε έκταση δήμος του Νομού Δράμας συνολικής έκτασης 243.500 στρ. Κατά κύριο λόγο είναι πεδινός δήμος και μόνο κάποιοι οικισμοί του δημοτικού διαμερίσματος Κυργίων (Αγορά, Πηγάδια, Κύργια) αποσπώνται υψομετρικά φτάνοντας το υψόμετρο των 500 μέτρων. Ο Δήμος Δοξάτου περιλαμβάνει 11 οικισμούς με συνολικό πληθυσμό 17.481 άτομα και η έδρα του είναι το Καλαμπάκι.

Απογραφή κατοίκων το 2011: Κύρια (Οργαντζή, με Αγάπη & Τραχεία): 1.330, Βαθύσπηλο: 235, Βαθυχώρι: 208, Ευρύπεδο: 135, Υψηλό: 50. Σύνολο:1.958 κάτοικοι.

ΚΥΡΓΙΑ: Μαρτυρικό χωριό. Με το προεδρικό διάταγμα υπ. αρ. 49 – 19/5/2017 που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ αρ. φύλλου 79 – 1/6/2017 και υπογράφτηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Προκόπη Παυλόπουλο, το χωριό μας χαρακτηρίζεται ως μαρτυρικό χωριό! Ως γνωστόν κατά την 3η βουλγαρική Κατοχή 1941-44 θυσιάστηκαν συγχωριανοί μας.

 

 (1) Νικ. Εμμανουηλίδη, ΤΑ ΚΥΡΓΙΑ, 2000 

(2) Χρ. Παπάζογλου, Η Τοπική αυτοδ/ση στο ν. Δράμας, 1999

* Με το Β.Δ. της 30-3-1953 ο οικισμός Οργαντζή ή Μ. Αλέξανδρος μετονομάστηκε σε Κύρια

** Με το Δ. της 1-4-1927 μετονομάστηκαν οι οικισμοί

One Comment

  1. Πολύ καλό site που διαθέτει κι άλλα στοιχεία εκτός από τα της ΑΕΚΑΡΑΣ. Συγχαρητήρια στους συντελεστές!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.